Tỉnh An Giang có nhiều di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được hình thành qua từng giai đoạn phát triển của vùng đất và con người nơi đây. Những di tích này không chỉ ghi dấu lịch sử, mà còn trở thành di sản kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Do đó, việc đẩy mạnh ứng dụng số hoá sẽ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh hiện nay.
Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ An Giang, Trường Chính trị Tôn Đức Thắng, tổ chức Tọa đàm Xây dựng và phát triển giá trị văn hoá, con người An Giang thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong kỷ nguyên mới.
Là tỉnh giàu truyền thống cách mạng và di sản văn hóa, với các dân tộc chính là Kinh, Hoa, Chăm, Khmer cùng chung sống hòa thuận lâu đời, trải qua tiến trình lịch sử, An Giang đã hình thành những giá trị văn hóa phong phú, thể hiện sinh động qua hệ thống di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể (ẩm thực, trang phục, nghề thủ công truyền thống, nghi lễ, lễ hội, diễn xướng dân gian, các loại hình nghệ thuật, ngôn ngữ...). Tỉnh hiện có 235 di tích đã được kiểm kê đưa vào danh mục, trong đó có 50 di tích xếp hạng cấp quốc gia, 81 di tích xếp hạng cấp tỉnh, 99 di tích cấp tỉnh, 3 di tích xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt (Trại giam tù binh Cộng sản Việt Nam - Phú Quốc, Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng và Khu di tích khảo cổ Óc Eo). Hiện tỉnh có 10 bảo vật quốc gia, 11 di sản vật thể và phi vật thể cấp quốc gia...
Bên cạnh đó, tỉnh còn sở hữu kho tàng di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, đa dạng của cộng đồng các dân tộc Kinh, Khmer, Chăm, Hoa, với hơn 200 lễ hội truyền thống hằng năm. Nhiều nghề thủ công truyền thống, nghệ thuật trình diễn, ẩm thực, trang phục, tri thức dân gian, tôn giáo, tín ngưỡng, tập quán cộng đồng, ngôn ngữ... Đây là nguồn tài nguyên văn hóa vô giá, chứa đựng những giá trị tốt đẹp của các dân tộc trên vùng đất An Giang. Có thể khẳng định, tính đa dạng về văn hóa là một trong những thế mạnh của hệ giá trị sinh thái nhân văn, tạo nét đẹp rất riêng của nền văn hóa của tỉnh.
Để tăng cường quảng bá giá trị các di tích lịch sử văn hoá và con người An Giang, đề xuất tỉnh tiếp tục quan tâm đến việc số hoá từ các nguồn lực văn hoá trong xu thế cuộc cách mạng công nghiệp4.0, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá như sau:
Một là, nâng cao hiệu quả quản lý văn hoá và di sản văn hóa, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn hiện nay. Đẩy mạnh việc bảo vệ, tôn tạo, phát huy các giá trị lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh và di sản văn hóa phi vật thể gắn liền với di tích trên địa bàn tỉnh, trong đó ưu tiên một số dự án trọng điểm.
Hai là, xây dựng các kênh, mã QR, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào số hoá các di tích lịch sử trên nền tảng các dữ liệu để du khách khai thác thông tin một cách tiện lợi, chính xác. Tăng cường quảng bá các di tích lịch sử, văn lam thắng cảnh và các sản phẩm văn hoá của tỉnh đến với du khách thông qua các phương tiện truyền thông và lồng ghép giới thiệu trong các sự kiện quan trọng diễn ra trên địa bàn tỉnh, trong nước và quốc tế.
Ba là, tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy mạnh công tác bồi dưỡng, đào tạo nhân lực, nhất là đội ngũ thuyết minh, hướng dẫn viên. Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng về công nghệ thông tin, ngoại ngữ; tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức, trình độ, kỹ năng về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo cho cán bộ quản lý và người làm công tác di sản văn hóa.
Tóm lại, đẩy nhanh số hoá, ứng dụng AI khai thác giá trị di sản văn hoá là yêu cầu cấp thiết góp phần nghiên cứu, phát huy giá trị và nguồn lực nhân văn phục vụ phát triển bền vững đất nước trong giai đoạn hiện nay. Thông qua việc số hóa, công nghệ về lưu trữ cùng với các phần mềm tái hiện đa phương tiện, công chúng sẽ được tiếp cận, khai thác và tương tác mà không làm tổn hại đến di sản, di tích. Việc số hóa các di sản mang lại hiệu quả với tính trực quan và độ tin cậy rất cao. Qua đó, không chỉ đáp ứng mục tiêu trưng bày, bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử văn hóa, mà còn làm thay đổi phương pháp quảng bá hình ảnh con người, quê hương, góp phần nâng tầm giá trị di tích, di sản của tỉnh An Giang.
Võ Thanh Xuân
Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Vĩnh Bình
